MUNICIPALITY OF CALAMBA, LAGUNA, Historical Data of Part 3

PART III

Part I | Part II | Part III | Part IV | Part V

About these Historical Data

The transcription of this page was done using AI technology.

[p. 41]

the stove while cooking, she is liable to marry an old man or a widower.

Before a couple is married, each selects a godfather and a godmother. The godfather, as a custom, pays for the services of the priest. After the wedding ceremony, the newlyweds, the godfather and godmother, go to the house of the bride where a feast awaits them. The godfather and the godmother usually give them some gifts, like money or material things so that the couple may have something to start with in their new life. Very often, the couple receives material gifts from relatives and closest friends.

MARRIAGE CUSTOMS AND TRADITIONS

The bride always makes it a point to be the first one to go up the house after the marriage ceremony. She never allows the bridegroom to be ahead of her for it is the belief that if the bridegroom reaches the house first he will rule the house while if it is the bride it will be the wife’s wishes which will be followed.

The month of February is not a good month for marriage because couples married in one of the days during the month become poor. Maybe the underlying reason is that February has only 28 days.

It is the belief that the couple who strongly resembles each other will make a success of their marriage. Those who have similar features like the same shape of face the same curve of nose, and brows will get along together

[p. 42]

nicely.

To bring prosperity and happiness throughout their wedded life it has been the custom to throw some rice to the newlyweds after the ceremony in the church and upon reaching the house.

It is the belief that to sew one’s own wedding gown or to try the same before the wedding will bring bad luck. For some reason or another the marriage ceremony may not be solemnized.

Unmarried ladies or bachelors should not act as sponsor in marriage or they will not get married anymore.

After the marriage ceremony, the bouquet is thrown to the bridesmaids. The one who catches the bouquet will be married soon.

During the marriage ceremony the candles should be kept burning. The putting out of the light of either one of the candles accidentally signifies early death for the one who owns the candle.

It is not good to get married during the period of mourning for either party. If this happens the couple will not have a happy life.

To ensure the prosperity and success of a married life, the best time to get married is when there is a full moon.

MGA KAUGALIAN SA PANLILIGAW AT PAG-AASAWA NOONG

UNANG PANAHON

Kung panahon ng ating mga ninuno ay iba ang paraan

[p. 43]

bago mapaibig ng isang binata ang isang dalaga. Ipinahihiwatig ng binata sa dalaga ang kanyang pag–ibig hindi sa salita kundi sa makahulugang tingin at sulyap. Kung may naiibigan na siya ay pumupunta sa bahay ng dalaga upang makatulong sa mga gawain sa bahay, gaya ng pagkuha ng tubig, pagbabayo ng palay o di kaya ay pagsisibak ng kahoy na panggatong. Kung ang binata ay nagugustuhan ng mga magulang ng dalaga ay hindi sila kumikibo sa paninilbihang nito. Pagkalipas ng takdang panahon ay ipatatawag ng mga magulang ng babae ang mga magulang ng lalaki, upang mapag–usapan ang layunin ng binata. Sa kabilang dako naman at hindi nagugustuhan ng mga magulang ng dalaga ang binata ay pinagsasabihan itong tumigil na sa kanyang paninilbihan. Minsan ang nangingibig na binata ay nagdadala ng regalo na pinakapiling bungang kahoy, manok, gulay o anumang ikasisiya ng dalaga at ng mga magulang nito. Karaniwan ay buwan at taon ang lumilipas bago maganap ang pamumulong sa kasal. Ang dahilan nito ay upang masubok ang sipag at kataimtiman ng pag–ibig ng binata.

Sa araw ng pamumulong sa kasal ang mga magulang ng binata ay naghahanda ng masasarap na pagkain at regalo na dadalhin sa bahay ng babae. Sa pamumulong karaniwan ay humihingi ng tulong ang mga magulang ng lalaki sa isang taong pinagpipitaganan sa bayan na kung tawagin ay humlang. Ang humlang, ang taga pamagitan sa panig ng mga magulang ng lalaki, kung sakali’t may hihilingin ang mga magulang ng babae na hindi nila maibigay at pagdating ng mga mamumulong sa

[p. 44]

bahay ng babae ay buong galang at pagpipitagang binabati ng mga dumating ang sino mang taong naratnan nila doon. Maingat silang lahat sa pananalita at sa pagkilos sa kagustuhang huwag silang mapintasan ng mga magulang ng babae na kung hindi magustuhan ang kanilang kilos at pananalita ay baka pa magbago ng isipan. Kung ang mga magulang ng babae at lalaki ay nagkasundo na, ang mga magulang ng lalaki ay mangangako na ipagpapagawa ng bagong bahay ang ikakasal at bibigyan ng regalo o pakimkim na pera, alahas o lupa sa kasunduang makakayang ibigay ang mga hinihiling. Ang araw ng kasal ay itatakda ng mga magulang at saka lamang malalaman ng dalaga ang nalalapit niyang kasal. Kahit na hindi iniibig ng dalaga ang binatang kanyang pakakasalan ay hindi siya tumututol sapagka’t ang pagsuway niya sa kagustuhan ng kanyang mga magulang ay nangangahulugan ng paglapastangan at pagkawalang galang sa kanila.

Ang kasalan ay idinaraos sa bahay ng babae. Isang araw bago dumating ang kaarawan ng kasal, lahat ng pagkaing ihahanda sa kasal ay iniluluto muna sa bahay ng lalake bago dalhin sa bahay ng babae. Lahat ng kamag–anakan ng babae ay inaanyayahan at buong–ingat ng tinatandaang wala isa mang nalilimutan. Sa araw ng kasal ang kakasalin ay sinasamahan ng ninong at ninang sa kasal sa simbahang pagkakasalan ng pare. Ang umaayaw pang nobya ay natatagalan bago sumagot ng oo kundi pa inaamo ng ninang o kinukurot ng ina. Pagkatapos ng kasal, ang bagong kasal ay babalik sa bahay ng babae at doon ay sasalubungin sila ng sigawan

[p. 45]

ng nagagalak na mga panauhin. Ang bagong kasal ang unang aahinan kasama ng mga panauhing nagpaunlak sa masaganang pagkaing inihanda para sa lahat.

Pagkatapos ng pagdidiwang ang nobya ay isasama ng magulang at kamag–anak ng nobyo sa bahay ng lalaki samantalang ang nobyo naman ay maiiwan sa bahay ng nobya ng mga tatlong araw. Sa pagbilog ng buwan ang bagong kasal ay lilipat sa kanilang bagong bahay na dala ang lahat ng regalong natanggap buhat sa kanilang mga kaibigan at kamag–anak noong araw ng kasal.

FILIPINO PROVERBS AND SAYINGS

I. Courtesy

“A crow in the East Is also a crow in the West”

This means that a rude fellow is unpleasant wherever he goes. A boor who holds a high social or political position is indeed a sorry sight.

Character Traits depicted by proverbs

II. Honesty and Truthfulness–

1. An honest man’s word is as good as his bond.
2. Be always ready to recognize the good points of another.
3. Let us love one another, for love is of God.

III. Courtesy and Helpfulness–

1. Kind hearts are more than coronets.
2. Courtesy gains all and costs nothing.

[p. 46]

3. All doors are open to courtesy.

IV. Cleanliness, Neatness and Orderliness–

1. Keep yourself clean and bright through which you must see the world.

V. Courage and Bravery–

1. Greater love hath no man than this that a man may lay down his life for his friends.

VI. Punctuality and Promptness–

1. Seize time by the forelock.
2. One today is worth two tomorrows.
3. Procrastination is the thief of time.

VII. Thrift and Economy–

1. Buy not what you want but what you have need of; What you do not want is dear as a farthing.
2. Practice thrift or else you’ll drift.

VIII. Cheerfulness–

1. The best medicine a family can keep in the house is cheerfulness.

IX. Labor and Industry–

1. In the sweat of thy face shall thou eat bread.
2. Three helping one another bear the burden of six.
3. Doing nothing is doing ill.
4. Light is the task when many share the toils.

X. Patience and Perseverance–

1. Many strokes, though with a little ax; Hew down and fell the hardest timbered oak.
2. Every task can be accomplished by patience and industry.

XI. Sportsmanship–

1. He lost the game – no matter for that He kept his temper and swung his hat

[p. 47]

XII. Self Control–

1. When angry, count ten before you speak; if very angry count a hundred.
2. I count him braver who overcomes his desires than him who conquers his enemies; for the hardest victory is the victory over self.
3. Who so keepeth his mouth and his tongue Keepeth his soul from troubles

XIII. Obedience–

1. He who has not learned to obey cannot hope to command.

XIV. Patriotism–

1. To die for one’s country is a bliss indeed.

LIST OF PROVERBS (TAGALOG)

1. Kung wala ang pusa, Naglalaro ang daga.
2. Ang pangako ay utang, Huwag kalilimutan.
3. Kasama sa gayak, Di kasama sa lakad.
4. Lalong mabuti ang agap sa liksi.
5. Ang hipong tulog, Ay tinatangay ng agos.
6. Kung ano ang itinanim, Ay siyang aanihin.
7. Nasa Diyos ang awa, Nasa tao ang gawa.
8. Ang agap, Ay daig ang sipag.
9. Ang maniwala sa sabi–sabi, Walang bait na sarili.
10. Munti ma’t matindi, Daig ang malaki.
11. Kung sino ang matiyaga, Ay siyang nagtatamong–pala.
12. Pag may hirap, may ginhawa.
13. Kapag maaga ang lusong, Ay maaga ang ahon.
14. Ang langaw na tumuntong sa kalabaw, Ay mataas pa sa kalabaw.
15. Kung ano ang ginagawa mo sa kapuwa mo, Ay siyang gagawain sa iyo.
16. Walang pagod magtipon, Walang hinayang magtapon.
17. Pag may isinuksok, May madudukot.
18. Ang kasipaga’y kapatid ng kayamanan; Ang katamara’y kapatid ng kagutuman.
19. Kung ano ang lakad ng alimangong matanda, Ay siya rin lakad ng alimangong bata.
20. Ang kapalaran ko’y di ko man hanapin, Dudulog, lalapit Kung talagang akin.
21. Walang ibang, Na di pinagbayaan.

[p. 48]

22. Ang sakit ng kalingkinga’y, Damdamin ng buong katawan.
23. Kung ano ang hinala, Ay siyang gawa.
24. Kapag ang dagat ay maingay, Asahan mo’t mababaw.
25. Ang buhay ng tao’y gulong ang kabagay, Kung minsa’y mapailalim, Kung minsa’y mapaiibabaw.
26. Kung ano ang pagkabataan, Siyang pagkakatandaan.
27. Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan, Ay di makararating sa paroroonan.
28. Ang lumalakad ng marahan matinik man ay mababaw.
29. Ang lumalakad ng matulin, Kung matinik ay malalim.
30. Pagkahawi ng ulap, Lilitaw ang liwanag.
31. Hindi lahat ng kumikinang ay ginto.
32. Ang taong walang kibo, Nasa loob ang kulo.
33. Ang matibay na kalooban, Lahat ay magagampanan.
34. Kapag ang tao’y matipid, maraming maliligpit.
35. Kung ano ang masama sa iyo, huwag gawin sa kapwa mo.
36. Muli man daw at magaling ay naihahabol din.
37. Kung tunay na tubo, matamis hanggang dulo.
38. Sa maliit na dampa, nagmumula ang dakila.
39. Walang binhing masama sa mabuting lupa.
40. Nakikita ang butas ng karayom, hindi ang butas ng palakol.
41. Bago gawin ang sasabihin, makailang isipin.
42. Ang pagmamahal sa sarili ay nakabubulag.
43. Di man magmana ng ari, magmamana ng ugali.
44. May tainga ang lupa, may pakpak ang balita.
45. Wika at batong ihagis, di na muling babalik.
46. Kung pinukol ka ng bato, ang iganti mo’y puto.
47. Ang di marunong magbata, walang hihinting ginhawa.
48. Ang taong mapagbulaan ay hinlog ng magnanakaw.
49. Walang matibay na baging sa mabuting maglambitin.
50. Walang mataas na bakod sa taon natatakot.
51. Ang maikli ay dugtungan, ang mahaba’y bawasan.
52. Pag ikaw ay nagparaan ay pararaanin ka naman.
53. Ang bayaning nasugatan ay nag–iibayo ang tapang.
54. Hindi lalaki ang daga kundi malaglag sa lupa.
55. Ang natatakot sa ahas ay huwag papasok sa gubat.
56. Malakas ang loob mahina ang tuhod.
57. Ang taong tamad ay lalakad ng hubad.
58. Kung sino ang masalita ay siyang kulang sa gawa.
59. Gawaing hindi dinadahandahan karaniwa’y nasasayang.
60. Ang hanap sa bula sa tubig nawawala.
61. Aanhin mo pa ang damo kung patay na ang kabayo.
62. Huwag kang kasisiguro’t kurisma ma’y bumabagyo.
63. Pag ang punla mo ay hangin ay bagyo ang aanihin.
64. Walang matimtimang Birhen sa matiyagang manalangin.
65. Ang nagtitiis ng hirap ay may ginhawang hinahangad.
66. Walang masamang pluma sa mabuting lumetra.
67. Walang matiyagang lalake sa tumatakbong babae.
68. Ang bahay mo man ay bato kung ang tumitira’y kuwago mabuti pa ang isang kubo na ang nakatira’y–tao.
69. Kapag nakabukas ang kaban natutukso kahit banal.
70. Ang magandang asal ay kaban ng yaman.

[p. 49]

71. Patag na patag ang lupa, sa ilalim ay may lungga.
72. Ang gawa sa pagkabata ay dala hanggang sa tumanda.
73. Ang pagsasabi ng tapat ay pagsasama ng maluwat.
74. Masahol ka pa sa ulol, kapag sa ulol ka pumutol.
75. Ang tapat na kaibigan sa gipit masusubukan.
76. Hindi tutuloy ang pare kundi sa kapwa pare.
77. Minamahal habang mayroon, kung wala’y patapon–tapon.
78. Ano mang tibay ng piling abaka ay walang lakas kapag nag–iisa.
79. Matibay ang walis, palibhasa’y nabibigkis.
80. Ang mabigat ay gumagaan kapag napagtutuwangan.
81. Ang buhay ay parang gulong, magulong at makagulong.
82. Taong tapat maglingkuran, kahit puno’y gumagalang.
83. Ang paggalang sa kapwa, di pagpapakababa.
84. Di masakit ang yumukod, ang masakit ang mauntog.
85. Ang tunay na pag–ibig, hanggang dulo’y matamis.
86. Magsisi ma’t huli, wala nang mangyayari.
87. Marunong kumita ng sa ibang uling, bago’y mukha niya ang puno ng agiw.
88. Kung sino ang umaako, siyang napapako.
89. Masakit ang amba sa tunay na taga.
90. Anak na di paluhain ina ang patatangisin.
91. Kung ano ang pagakyat, gayon naman ang lagapak.
92. Ang matapat na andukha ay ang higpit at alaga.
93. Ang tunay napag–aanyaya, sinasamahan ng hila.
94. Di man makita ang apoy, sa aso ay matutunton.
95. Ang araw bago sumikat, nakikita ang banaag.
96. Araw mo ngayon at sikat, ang sa iba nama’y bukas.
97. Kapag may sinimpan ay may aasahan.
98. Ang asong payat, kagatin ng pulgas.
99. Kung minsan ang awa, masakit na iwa.
100. Ang pag–ibig sa kaaway, siyang katapangan tunay.
101. Babay na pagala–gala, lama’t taba’y masama.
102. Umilag sa baga, sa ningas nasugba.
103. Ang bagoong takluban man, pilit na aalingasaw.
104. Ang bahay na walang tao, tuluyan ng sino–sino.
105. Walang ninira sa bakal kundi rin mga ang kalawang.
106. Ang nakatabi sa batis, nakikinabang ng lamig.
107. Ako ang nagbayo, ako ang nagsaing, saka nang maluto iba ang kumain.
108. Kung ano ang bukangbibig, siyang laman ng dibdib.
109. Biyaya at handog, mabisang panghimok.
110. Ubos–biyaya pagkatapos, nakatunganga.
111. Bayabas mang bubot, biyaya rin ng Diyos.
112. May mahinhing talipandas, may dalahirang banayad.
113. Ang taong totoong duwag, tumatakbo’y walang sugat.
114. Ang katulad ng magalang, matalas na mangalakal. Ang puhuna’y bitiwan man ibayo ang pakinabang.
115. Madali ang maging tao, Mahirap ang magpakatao.
116. Lumalaking parang kawayan at walang kasaysayan.
117. Mabaho man ang daliri mo, Di mo maipalamon sa aso.
118. Di man ibigin, Huwag mong hiyain.
119. Ang marahang pangungusap, Sa puso’y nakalulunas.

[p. 50]

120. Ang di marunong makiugali, Walang kabuluhang umuwi.
121. Ang di magsapalaran, Hindi makatatawid ng karagatan.
122. Mahanga’y puring patay, sa masamang puring buhay.
123. Ang mahinhing dalaga, sa kilos nakikilala.
124. Ang taong mapagtanong, hindi nababalatong.
125. Mabuti sa tingin, nakahihirin kung kanin.
126. Mabigat man ang kalap, kung tulong–tulong ang magkakamag–anak, magaan ang pagbuhat.
127. Ang lihim na katapanga’y, hiyang pakikinabangan.
128. Ang naghahawak ng maraming dalag, nakawawalang lahat.
129. Maputi ma’t durog, manhango’y palay bundok.
130. Ang damit na hiram, kung di masikip ay maluwang.
131. Ang taong walang pilak, ay tulad sa ibong walang pakpak.
132. Kung maliligo’y sa tubig ay aagap, nang di abutin ng tabsing sa dagat.

MGA BUGTONG (RIDDLES)

1. Bulsikot ni kaka, punong–puno ng lisa. – Kalamansi o dayap
2. Narito na ang kinaon, wala pa ang kumaon – Bunga ng niyog na inilaglag ng pumitas
3. Bahay ng hari, libot ng tari – puno ng lukban
4. Hayan na, hayan na, hindi mo pa nakikita. – hangin
5. Buto’t balat, ngunit lumilipad. – Saranggola
6. Ha–bilog, ha–pandak, ha–mata, ha–dilat. – atis
7. Heto na, heto na, sa dahon nakikita. – Hangin
8. Ate ko, ate mo, ateng lahat ng tao. – atis
9. Gayong nag–iisa, larawan ng lahat na. – salamin
10. Aso kong puti, inutusan ko ay hindi na umuwi. – dura
11. Lahat, ako ang minamahal; mang–aawit ang aking tatang, suot ay putian, ang puso ko ay dilaw. – Itlog
12. Ik, hindi naman biik, mo, turingan mo – Ikmo
13. Heto na si kaka, Bubuka–bukaka. – Gunting
14. Kung araw ay bumbong, kung gabi ay dahon. – Banig
15. Aling pagkain sa mundo, ang di pinagsasawaan ng tao? – Kanin
16. Bahay ni kaka, hindi matingala – noo
17. Itagilid mo’t itiwariik, hindi maligwak ang tubig. – tubo
18. Nang wala pang ginto ay saka nagpalalo, nang magkaginto–ginto, ay saka pa sumuko. – Palay
19. Isang pinggan, laganap sa buong bayan. Buwan
20. Hindi hayop, hindi tao, walang gulong ay tumatakbo. – Agos ng tubig
21. Puno’y layu–layo, duloy tagpu–tagpu. – Bahay
22. Kung kailan ko pa pinatay, saka humaba ang buhay. – Kandila
23. Bato na ang tawag ko, Bato par rin ang tawag ko, turingan mo kung ano? – Batu–bato
24. May alaga akong isang hayop, Malaki pa ang mata kaysa tuhod. – Tutubi
25. Takba ng hari, Binuksan ko’y hindi na nauli – Itlog

[p. 51]

26. Naghanda ang alila ko, Nauna pang dumulog ang tukso. – Itlog
27. Tangnan mo ang buntot ko, at sisisid ako. – Tabong may tangkay
28. Naunang umakya’t, nahuli sa lahat, – Bubong
29. Naaabot na ng kamay iginawa pa ng tulay – kubyertos
30. Kung pabayaan ay nabubuhay, kung himasin ay namamatay. – makahiya
31. Tumutulo ang balisbisan, Tuyo ang bubungan – Tungtong
32. Kaisa–isa na’y kinuha ko pa mandin ang isa, ang natira’y dalawa. – tulya
33. Ulung–ulo at paa, walang nakakakuha. – turumpo
34. Hindi hayop, hindi tao, walang gulong ay tumatakbo. – Agos ng tubig
35. Walang pintong pinasukan, nakarating sa kaloob–looban. – Pag–iisip (Itlog na maalat)
36. Sa init ay sumasaya, sa lamig ay nalalanta. – akasiya
37. May ulo’y walang buhok, may tiyan ay walang pusod. – Palaka
38. May binti ay walang hita, may balbas ay walang baba, may mata ay walang mukha. – tubo
39. Nang ihulog ko’y ganggabinlid, nang hanguin ko’y ganggaihip. – Labanos
40. Naligo si kaka, hindi nabasa ang katawan. – Gabe
41. Bagaman at nakatakip ay naisisilip. – Salamin sa mata.
42. Pagsipot sa maliwanag, kulubot na ang balat. – Ampalaya
43. Maputing parang busilak, kalihim ko sa pagliyag. – Papel
44. Bumubuka’y walang bibig, ngumingiti nang tahimik. – Bulaklak
45. Hindi hayop, hindi tao, ang balat ay kuwero. – Kastañas
46. Uka na ang tiyan, malakas pang sumigaw. – Kampana
47. Magtag–ulan at magtag–araw, hanggang tuhod ang salawal. – Manok
48. Nagsaing si Pusong, nasa ibabaw ang tutong. – Bibingka
49. Bumili ako ng alipin, Mataas pa sa akin. – Sambalilo
50. Nang magbihi’y namatay, nang manganak ay nabuhay. – sinigwelas
51. Nakaluto’y walang init, umaaso kahit malamig. – Yelo
52. Matibay ang luma kay sa bago. – Pilapil
53. Isda ko sa Mariveles, nasa loob ang kaliskis. – Sili
54. Oo nga’t sili, nasa loob ang aligi. – Alimango
55. Oo nga’t alimango, nasa loob ang ulo. – Pagong
56. Oo nga’t pagong, nasa loob ang tumbong. – Niyog
57. Oo nga’t niyog, nasa loob ang bunot. – Mangga
58. Oo nga’t mangga, nasa loob ang mata. – Pinya
59. Oo nga’t pinya, naghubo ng saya. – Labong
60. Bahay na giringgiring, butas butas ang dingding. – Bithay
61. Isang kabang sinyorito, pulos may sumbrero. – Bunga
62. Kung saan masikip, doon nagpipilit. – Labong
63. Dumaan ang hari, ang mga tao ay nangagtali. – Bagyo
64. Pumuputok di naririnig, tumatama’y di masakit. – Araw
65. Tubig na pinagpala, walang makakuha kundi bata. – Gatas ng Ina
66. Ang dulo’y namamulos, ang huli’y nagagapos. – Karayom
67. Baboy ko sa Sorsogon, kung di sakya’y di lalamon. – Kandungan

[p. 52]

68. Buhat sa puno hanggang dulo, pulos kuwarto. – Kawayan
69. Sa pitong magkakatoto, lima lamang ang naging santo. (Lunes Santo hanggang Viernes Santo)
70. Sagana sa ugat, sagana sa dahon, kulang sa pamulaklak. – kawayan
71. Aling bagay dito sa mundo, ang laging lumuluha sa harap ng santo. – Kandila
72. Kahoy na dumikit sa tainga, taingang dumikit sa kahoy. – Taingang kahoy
73. Pantas ka man at marunong, ito’y turingan mo ngayon; Aling kahoy sa gubat, nagsasanga’y walang ugat. – Sungay ng usa
74. Nagtanim ako ng dayap sa gitna ng dagat, marami ang humanap, iisa lamang ang nagkapalad. Pagliligawan
75. Pantas ka man at maalam, angkan ka man ng paham, turan mo kung ano ang bapor nating sa katihan ay walang pinaglalagyan kungdi ang damit nating mahal. – Prinsa
76. Maitim na parang uwak, maputing parang tagak, walang paa’y nakakalaka’t sa hari’y nakikipag–usap. – Sulat
77. Ako’y may kaibigan kasama ko saan man, mapatubig ay hindi nalulunod, mapaapoy ay hindi masusunog. – Anino
78. Tatlong magkakaibigan, magkakalayong bayan, kung magkainan ay nagkakaharapan. – Ikmo, bunga at apog
79. Hugis puso, kulay ginto, mabango kung amuyin, masarap kung kainin. – mangga
80. Umupo si maitim, sinulot ni mapula, nang mala6oy kumara–kara. – sinaing.
81. May puno walang sanga, may dahon walang bunga. – sandok
82. Aling itlog ang may buntot? – lisa
83. Tangnan mo ang buntot ko at sisisid ako. – lumbo
84. Ako’y nagtanim ng granada sa gitna ng laguerta, pito ang puno, pito ang bunga, pitong pare ang nanguha. – pitong sacramento
85. Walang itak, walang kampit, gumagawa ng mahal na ipit. – gagamba
86. Isang senyora nakaupo sa tasa. – Kasoy
87. Lumalakad walang paa, lumuluha walang mata. – pluma
88. Nang maalaala’y naiwan, nadala ng malimutan – amorsiko
89. Nakaluhod kung gawin, nakasamba kung lutuin, nakatingala kung kanin. – tsokolate
90. Kung maliit ay minamahal, kung lumaki ay pinupugutan. – palay
91. Hindi hari, hindi pari, nagdadamit ng sarisari. – sampayan
92. Mataas kung nakaupo, mababa kung nakatayo. – aso
93. Hindi hayop, hindi tao, nagsasalita ng tagalog. – ponograpo
94. Lumuluhang lumalakad, patay ang kinakausap. – papel at pluma
95. Tubig na sadal linaw na dinadala sa kamay – yelo
96. Lumalakad ay walang humihila, tumatakbo’y walang paa. – bangka
97. May ulo ay walang mukha, may katawan walang sikmura na mamahay ng sadya. – palito ng posporo
98. Aso kong si Pantaleon, lumukso ng pitong talon, umulit ng pitong gubat bago nagtanaw dagat. – sungkahan

[p. 53]

99. Tubig sa ining–ining di mahipan ng hangin. – tubig ng niyog
100. Isda ko sa sapasapa susun–suson ang taba. – saha
101. Eto na si Kaka may sunong na dampa. – pagong
102. Duwag ako sa isa, matapang ako sa dalawa. – tulay ng kawayan
103. Tabala magkabila alulod ang gitna. – dahon ng saging
104. Bahay ni Ka Huli haligi’y bali–bali ang bubong ay kawali. – alimango
105. Aling dahon dito sa mundo ang iginagalang ng tao? – watawat
106. Ang anak ay nauupo na ang ina’y gumagapang pa. – kalabasa
107. Puno ay buko–buko, dahon ay abaniko, bunga ay parasko, perdigones ang buto. – papaya
108. May binti walang hita, may tuktok walang mukha. – kabuti
109. Dalawang habong malalim hindi maabot ng tingin. – tainga
110. Kung araw, yamo ka, kung gabi halika. – bintana
111. Nagsaing si kurukutong kumukulo’y walang gatong. – bula ng sabon

OUR FOLKWAYS

Women of the fields usually smoke their cigarettes with the lighted end inside their mouths. Curiously their palate is not burned by the lighted cigarette. These women enjoy their smoke more this way, and add that the heat in their mouth enables them to endure the cold of the open fields, especially when it rains.

“Buena Mano”, literally translated means “good hand” and every vendor and peddler yearns for a “buena mano”. If the first customer of the day offers a good price of anything in the store, the vendor believes that throughout the day he’ll be blessed by luck.

Now even if the first offer, spells a loss for the vendor, he gives in to the customer, “Okay, you can have it for “buena mano”. In other words, the vendor believes that If he rejects the very first offer for his merchandise, he’s

[p. 54]

In barrios where bananas grow in abundance, a man cuts a broad banana leaf and uses it as an umbrella. Once indoors, he discards the leaf.

Children often use a jute sack over their heads and shoulders tucking one closed end under the other.

When a Tagalog calls at a house and does not find anybody at the door or at the window to bid him enter, he knocks timidly on the door or on the wall, and follows it with a soft, respectful “Tao po”.

Literally translated “tao po” means “person sir” a contraction for the longer “This is a person sir!” “po” being for sir or madam. “Tao po” must have been invented a long time ago not only as a greeting to the household but also to save the people of the household the trouble of finding out if the jarring sound at the door is made by a human or by an animal or the wind.

Very widespread in the Philippines is the awarding of peculiar nick–names or aliases to both men and women. Among the Tagalogs the alis is called “bansag”. One looking for a Julia de los Santos, would be met with vacant stares until somebody remembers that the real name of “Juliang Basahan” (Julia the Rag) is Julia de los Santos.

This awarding of aliases makes the people in the rural areas feel closer to each other. The familiarity makes them

[p. 55]

How do the aliases come about? They are given by one's close friends and by frequent repetition become known to every body in the place. Usual bases for aliases are (1) a physical defect of peculiarity. Examples: Tomas Pilay, Bertong Duling, Juan Bulutong etc., (2) a fondness for some peculiar food as: Pedrong Guinatan, Carlos Pakuan, Juanang Dinuguan (3) A similarity to some animals as: Inggong Daga, Joseng Kabayo, Tomas Bayawak (4) Only the vulgar humor of rural folk could be responsible for such outlandish aliases as: Pedrong Sawa (Pedro the Serpent) si Apoy ( the fire) (5) A bad habit as: Nenang Daldal, Busiang Galgal etc.

It will be seen that the Tagalog bansag or alias is given more in fun and as a sign that one belongs to the compact community, than for any other reason. That's why no one resents the alias given to him no matter how humiliating it is.

I. The wife of a government official or a professional is not called simply by her first name or even as Mrs. So and So. If she is the wife of a doctor, she is called Doctora. The wife of the mayor is called Alkaidesa and that of the governor is called Gobernadora.

GREETING AND ADDRESSING CUSTOMS

Ordinarily “Lolo” and “Lola” are only used for Grandfather and Grandmother, respectively, but in some places

[p. 56]

like in Calamba, these words are used for old people as a sign of respect.

Among the Tagalogs “Mang” is prefixed to a man’s name exclusively. It is equivalent to “Mister” but is not as respectful as “Ginoo”.

When one is not familiar with a person’s name and wants to call his attention, it is the height of impolite– ness to equivalent of the American “Hey!” The address used is “Mama” (equivalent to Mister) or “Ale” (equivalent to “Miss or “Mrs.”.

Wives of men occupying high positions in the govern– ment get the same titles as their husbands except that the suffix “a” is added. Thus the wife of a capitan is addressed Capitana, governadora (the wife of a governor). It is a survival of the custom during the Spanish days. Both hus– band and wife carry the title even after the husbands ad– ministration is over. Even after their death they are al– ways referred to by these titles.*

MEDICAL CUSTOMS

1. Removing Fishbones–

Many people in the olden times go to the extent of bringing to a hospital or to a doctor one who has swallowed a fishbone which get stuck in the throat.

The most common local cure is to bring the sufferer to a person who is known to have been born feet first (instead of the normal way of head first). Among the Tagalogs such

[p. 57]

2. Sore Eyes–

Dewdrops collected overnight on a banana plant will cure sore eyes so it is held. Cotton is dampened on the dewdrops and used as wash–eye.

3. Boils–

Enlightened people know that boils called “pigsa” by Tagalogs are caused by a poor diet or by poor personal hygiene. But among the Tagalogs, it is believed that boils are caused by sitting on pillows or cushions. Children are therefore advised not to sit on these articles on pain of suffering excruciatingly from boils. A good cure according to the old people is to pound gumamela buds mixed with a little salt and rice (like a poultice) heat over the fire and spread over the boil to ripen it so that the pus will come out by itself.

4. Children’s Cures–

Tagalogs believe that if a very young child suddenly develops fever without any apparent reason, that child is supposed to have been frightened by something that adults cannot see or that a stranger had taken a fancy to the child. The cures for such a situation are:

(1) To ask the stranger to put saliva on his fingers and make the sign of the cross with it on the baby’s foot or forehead.

[p. 58]

(2) The “Tawas” is another cure which is done by the witch doctor. She prepares three coconut shells which she burns. Into the fire she throws bits of coconut palm leaves which had been blessed in the church during Palm Sunday of Holy Week. The smoke from this fire is then fanned towards the child, who is supposed to get well soon after. Some– times the witch doctor sees the figure of the person in the “tawas” who had had taken a fancy on the child and thus caused the child’s fever. The person is then requested by the family of the child to put saliva on his fingers and with them make the sign of the cross on any part of the body of the sick child who is expected to get well and lose the fever.

SICKNESS

When someone is very sick or near death in a family any member of the family should not travel far, for it spells accident to the traveler.

Taking a bath on the thirteenth Friday of a month is is bad, because it will make us sick. Taking a bath when the moon disappears and turns into a new moon will make us sick. We will get sick if we take a bath when a near relative dies.

People believe that a person becomes sick because of some spirits who were offended. To appease these spirits, food and prayers are offered in their honor. Sometimes candle are lighted in front of some saints and prayers recited be–

[p. 59]

fore them. They believe these practices will cure them.

They also believe in the powers of quack doctors. If the power of the quacks doctor cures the patient, his name becomes a by–word in the vicinity, but if he fails, and the patient dies, the doctor and family says, “Talaga na ng Dios”.

CUSTOMS AND PRACTICES IN DOMESTIC AND SOCIAL

LIFE

Kissing the hands–

One of the oldest Filipino customs is the kissing of the hands of parents and elder relatives. This is done after prayers had been recited during the Angelus. The children kneel or bend their knees and kiss the right hand of their parents and elder relatives. The children say “Mano po” and the elders bless them by making the sign of the cross and at the same time saying “Kaawaan ka ng Dios.” Children also kiss the hands of their elders before going to bed and after they arrive home from a long journey. This is a sign of good blessings and a sign of respect for their elders.

When the Angelus rings, everybody is expected or supposed to be home. The family kneels in front of a small altar in one corner of the room and prays together. They believe that this is one way to strengthen the relationship between the members of the family.

Respect for the parents when answering–

The children in the locality had been trained, and

[p. 60]

fore them. They believe these practices will cure them.

They also believe in the powers of quack doctors. If the power of the quacks doctor cures the patient, his name becomes a by–word in the vicinity, but if he fails, and the patient dies, the doctor and family says, “Talaga na ng Dios.”

CUSTOMS AND PRACTICES IN DOMESTIC AND SOCIAL LIFE

Kissing the hands–

One of the oldest Filipino customs is the kissing of the hands of parents and elder relatives. This is done after prayers had been recited during the Angelus. The children kneel or bend their knees and kiss the right hand of their parents and elder relatives. The children say “Mano po.” and the elders bless them by making the sign of the cross and at the same time saying “Kaawaan ka ng Dios.” Children also kiss the hands of their elders before going to bed and after they arrive home from a long journey. This is a sign of good blessings and a sign of respect for their elders.

When the Angelus rings, everybody is expected or supposed to be home. The family kneels in front of a small altar in one corner of the room and prays together. They believe that this is one way to strengthen the relationship between the members of the family.

Respect for the parents when answering–

The children in the locality had been trained, and

Part I | Part II | Part III | Part IV | Part V